कक्षा ७ बाट सुरु राजनीति, अपहरणको पीडा र संघर्षपछि मन्त्रीसम्म : कल्याणी खड्काको कथा
सुर्खेत । रुकुम पश्चिमको एउटा सामान्य परिवारबाट राजनीति सुरु गरेकी कल्याणी खड्काको जीवनयात्रा केवल पद र प्रतिष्ठाको यात्रा होइन, संघर्ष, जोखिम, राजनीतिक उतारचढाव र निरन्तर अडानको कथा पनि हो।
कक्षा ७ मा पढ्दै गर्दा विद्यार्थी राजनीतिमा पाइला चालेकी खड्का आज कर्णाली प्रदेश सरकारको उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरणमन्त्री बनेकी छन्। विद्यार्थी संगठनबाट सुरु भएको उनको राजनीतिक यात्रा अपहरणको त्रास, पार्टी विभाजन, राजनीतिक पुनःसंरचना र सत्ता समीकरणका अनेक घुम्ती पार गर्दै मन्त्री पदसम्म पुगेको छ।
२०३४ फागुन २४ गते रुकुम पश्चिमको चौरजहारी नगरपालिका–९ मा जन्मिएकी खड्का विद्यालय जीवनमै राजनीतिप्रति आकर्षित भएकी थिइन्। उनी कक्षा ७ मा अध्ययनरत रहँदा, २०४६ सालमा अनेरास्ववियुमा आबद्ध भइन्। त्यो समय देशमा राजनीतिक परिवर्तनको लहर चलिरहेको थियो। विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरु भएको उनको सक्रियता विस्तारै पार्टी राजनीतितर्फ मोडियो।
२०५८ सालमा उनले तत्कालीन नेकपा एमालेको संगठित सदस्यता लिइन्। त्यसपछि उनको राजनीतिक यात्रा निरन्तर अघि बढ्यो। २०६२ सालमा एमालेको जिल्ला सदस्य बनेकी उनी २०७५ जेठमा पार्टीको सचिवालय सदस्यसम्म पुगिन्।
तर उनको राजनीतिक जीवनमा एउटा यस्तो घटना छ, जसले उनको संघर्षको कथा झनै फरक बनाइदियो।
जब दुई महिना अपहरणमा बित्यो
२०५९ साल असार २९ गते खड्कालाई तत्कालीन विद्रोही माओवादीले रुकुमबाट अपहरण गरेको थियो। तत्कालीन द्वन्द्वको समयमा रुकुम माओवादीको बलियो आधार क्षेत्रका रूपमा परिचित थियो।
राजनीतिमा सक्रिय एक महिला नेतृका लागि त्यो समय सामान्य थिएन। अपहरणमा परेपछि उनको जीवन नै अनिश्चित बनेको थियो। ८८करिब दुई महिनासम्म अपहरणमा रहेकी खड्का भदौ ३० गते रिहा भएकी थिइन्।८८
त्यो अपहरण केवल व्यक्तिगत पीडा मात्र थिएन, उनको राजनीतिक जीवनको एउटा कठिन र पीडादायी अध्याय पनि थियो। तर अपहरणबाट मुक्त भएपछि पनि उनले राजनीतिक यात्रा छाडिनन्। बरु संघर्षकै बीच आफ्नो राजनीतिक सक्रियतालाई निरन्तरता दिइन्।
पार्टी फेरिए, यात्रा रोकिएन
समयसँगै नेपाली राजनीतिमा पनि ठूला परिवर्तन आए। तत्कालीन नेकपा एमाले विभाजन भएपछि खड्काको राजनीतिक यात्रा नयाँ मोडमा पुग्यो। उनी माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको नेकपा एकीकृत समाजवादी मा लागिन्।
२०७८ सालमा उनी नेकपा एकीकृत समाजवादीको रुकुम जिल्ला उपाध्यक्ष बनिन्। त्यसपछि २०७९ सालको प्रदेशसभा निर्वाचनमा तत्कालीन नेकपा एकीकृत समाजवादीबाट समानुपातिकतर्फ कर्णाली प्रदेशसभा सदस्य निर्वाचित भइन्।
त्यो समय उनी उक्त दलबाट कर्णाली प्रदेशसभामा एक्ली सांसद थिइन्।
पार्टीको संख्या कमजोर भए पनि प्रदेश राजनीतिमा आफ्नो उपस्थिति कायम राख्न उनी निरन्तर सक्रिय रहिन्। पछि तत्कालीन नेकपा माओवादी केन्द्र र नेकपा एकीकृत समाजवादीबीचको एकतापछि बनेको नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी को राजनीतिक संरचनामा उनी पनि समाहित भइन्।
राजनीतिक एकतापछि उनको जिम्मेवारी थप बढ्यो। उनी कर्णाली प्रदेशसभाको प्रदेश मामिला समितिको सभापति समेत बनिन्।
समानुपातिक सांसदबाट मन्त्रीसम्मको यात्रा
खड्काको मन्त्री बन्ने यात्रा पनि सहज थिएन। साबिक एकीकृत समाजवादीबाट समानुपातिक सांसद बनेकी उनको मन्त्री बन्ने बाटो बदलिँदो राजनीतिक समीकरण र पार्टी एकतापछि खुलेको हो।
केन्द्रमा एमाले र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीबीच समीकरण बनेसँगै कर्णालीमा मन्त्रिपरिषद् विस्तारको चर्चा सुरु भयो। खड्काले मन्त्री बन्नका लागि पार्टीभित्र निरन्तर पहल गर्दै आएकी थिइन्।
यसअघि भौतिक पूर्वाधार तथा सहरी विकासमन्त्रीका रूपमा विन्दमान विष्टको नाम टुंगो लागेको थियो। तर खड्कासहित ६ जना सांसदले पार्टी हेडक्वार्टरमा ध्यानाकर्षण पत्र बुझाएपछि मन्त्री नियुक्तिको प्रक्रिया रोकियो।
पार्टीभित्रको दबाब, छलफल र बदलिएको निर्णयपछि अन्ततः पार्टी केन्द्रले खड्कालाई मन्त्री बनाउने निर्णय गर्यो।
मुख्यमन्त्री मंगलबहादुर शाहीले बिहीबार खड्कालाई उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरणमन्त्री नियुक्त गरे।
यससँगै विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरु भएको उनको तीन दशकभन्दा लामो राजनीतिक यात्राले नयाँ मोड लिएको छ।
संघर्षबाट जिम्मेवारीसम्म
कक्षा ७ मा अनेरास्ववियुमा आबद्ध भएकी एक विद्यार्थी नेतृ।
२०५९ सालमा अपहरणको पीडा भोगेकी एक राजनीतिक कार्यकर्ता।
एमालेको जिल्ला सदस्यदेखि सचिवालय सदस्यसम्म पुगेकी नेतृ।
पार्टी विभाजनपछि एकीकृत समाजवादीको जिल्ला उपाध्यक्ष।
समानुपातिक प्रदेश सांसद।
कर्णाली प्रदेशसभाको प्रदेश मामिला समिति सभापति।
र, अहिले कर्णाली प्रदेश सरकारकी मन्त्री।
कल्याणी खड्काको राजनीतिक यात्रा यतिमै सीमित छैन। यो संघर्षबाट अवसरसम्म र जोखिमबाट जिम्मेवारीसम्म पुगेको एउटा राजनीतिक कथा हो।
कहिले एमालेको झन्डामुनि राजनीति गरिन्, कहिले नेकपा एकीकृत समाजवादीको नेतृत्वमा आफ्नो राजनीतिक यात्रा अघि बढाइन् र अहिले नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीबाट प्रदेश सरकारको मन्त्री बनेकी छन्। तर पार्टी र राजनीतिक संरचना परिवर्तन हुँदै गए पनि उनको राजनीतिक सक्रियता भने रोकिएन।
अपहरणको दुई महिनादेखि मन्त्रीको कुर्सीसम्म पुग्दाको खड्काको यात्रा कर्णालीको राजनीतिमा संघर्ष, धैर्य र निरन्तरताको एउटा अलग कथा बनेको छ।
अब उनको राजनीतिक जीवनको नयाँ अध्याय सुरु भएको छ—मन्त्रीका रूपमा। विद्यार्थी संगठनबाट सुरु भएको राजनीतिक यात्रामा अनेक उतारचढाव पार गरेकी खड्कासामु अब चुनौती केवल राजनीतिमा टिकिरहने मात्र होइन, उद्योग, पर्यटन, वन र वातावरणजस्तो महत्वपूर्ण मन्त्रालयको जिम्मेवारीलाई परिणाममा बदल्ने पनि रहेको छ।
संघर्षको लामो यात्रापछि मन्त्री बनेकी कल्याणी खड्काका लागि अब असली परीक्षा पद प्राप्तिको होइन, पदबाट कर्णालीका जनतालाई कस्तो परिणाम दिन सकिन्छ भन्ने हुनेछ।
