राजतन्त्रदेखि गणतन्त्रसम्मको राजनीतिमा प्रचण्डको निरन्तर प्रभाव
काठमाडौं । आगामी प्रतिनिधिसभा निर्वाचनअन्तर्गत प्रत्यक्षतर्फ नृपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक तथा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’लाई कालिकोट निर्वाचन क्षेत्रबाट एकल रूपमा उम्मेदवार सिफारिस गरिएको छ। पार्टी केन्द्रीय सदस्य प्रेमबहादुर सिंहका अनुसार प्रचण्डको नाम पार्टीभित्र सर्वसम्मत रूपमा सिफारिस गरिएको हो।
नेपालको राजनीतिक इतिहास पृथ्वीनारायण शाहबाट सुरु भएको एकीकरण, त्यसपछि लामो समयसम्म कायम राजतन्त्र, २०४६ सालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलन, २०६२/६३ को जनआन्दोलन हुँदै संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रसम्म आइपुगेको छ। यही ऐतिहासिक परिवर्तनको केन्द्रीय पात्रमध्ये एक हुन्—प्रचण्ड।
राजतन्त्रको अन्त्य र गणतन्त्र स्थापनामा निर्णायक भूमिका खेलेका प्रचण्डले सशस्त्र जनयुद्धदेखि शान्ति प्रक्रियासम्म, संविधान निर्माणदेखि राज्य पुनर्संरचनासम्म नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरेका छन्। ग्रामीण, पिछडिएको र राजनीतिक रूपमा उपेक्षित क्षेत्र मानिने कालिकोटबाट उनको उम्मेदवारी सिफारिसलाई प्रतीकात्मक रूपमा पनि हेरिएको छ।
यसअघि पनि प्रचण्डको नाम महोत्तरी–३, सिन्धुली–२ तथा कास्की–३ लगायतका विभिन्न निर्वाचन क्षेत्रबाट सिफारिस भइसकेको छ। तर कालिकोट जस्तो दुर्गम जिल्ला, जहाँ राज्यको पहुँच र विकास लामो समयसम्म कमजोर रहँदै आएको छ, त्यहाँबाट प्रचण्डको सिफारिसलाई माओवादी आन्दोलनको वर्गीय र भौगोलिक आधारसँग जोडेर विश्लेषण गरिएको छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार प्रचण्डको उम्मेदवारी केवल निर्वाचन जित्ने रणनीति मात्र नभई, संघीय गणतन्त्र सुदृढ गर्ने र ऐतिहासिक रूपमा पछि परेका क्षेत्रलाई राष्ट्रिय राजनीतिको मूलधारमा ल्याउने सन्देश पनि हो।
अब आगामी निर्वाचनमा कालिकोटका मतदाताले राजतन्त्रदेखि गणतन्त्रसम्मको राजनीतिक परिवर्तनका साक्षी बनेका नेता प्रचण्डलाई कसरी मूल्यांकन गर्छन् भन्ने विषय चासोको केन्द्र बनेको छ।
