काठमाडौं । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीले ठूलो मानवीय क्षति पुर्याएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले आइतबार बिहानसम्म सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरणअनुसार बाढीमा परी ७३४ जनाको शव फेला परेको छ भने २ हजार ४९८ जना अझै सम्पर्कविहीन छन्।
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार अभियान तीव्र पारिए पनि नदीको तीव्र बहाव, क्षतिग्रस्त सडक संरचना तथा दुर्गम भूगोलका कारण बेपत्ता व्यक्तिहरूको खोजी चुनौतीपूर्ण बनेको जनाइएको छ।
प्राधिकरणका अनुसार हालसम्म फेला परेका मृतकमध्ये रसुवामा १३ जना, नुवाकोटमा ५२ जना, धादिङमा ५० जना, गोरखामा ५८ जना, नवलपरासी पूर्वमा १८४ जना, नवलपरासी पश्चिममा ८२ जना, तनहुँमा ३६ जना र चितवनमा सबैभन्दा बढी २५९ जनाको मृत्यु भएको छ। बाढीको तीव्रताका कारण कतिपय स्थानमा शवको सट्टा आंशिक मानव अंग मात्र फेला परेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
जलविद्युत् आयोजना क्षेत्रमा सबैभन्दा धेरै बेपत्ता
बाढीपछि सम्पर्कविहीन हुनेमध्ये जलविद्युत् आयोजना क्षेत्रमा कार्यरत तथा रहेका व्यक्तिहरूको संख्या उल्लेख्य रहेको छ। प्राधिकरणका अनुसार जलविद्युत् आयोजनाबाट ९३३ जना सम्पर्कविहीन छन्।
यस्तै, रसुवाबाट ५६२ जना, नुवाकोटबाट ११५ जना, मकवानपुरबाट ६५ जना, विदेशी नागरिक ५८९ जना, नेपाल प्रहरीका २७ जना, नेपाली सेनाका ४५ जना र सशस्त्र प्रहरी बलका १३ जना अझै सम्पर्कमा आएका छैनन्।
त्यसैगरी भन्सार कार्यालयका १५ जना, अध्यागमन कार्यालयका ४ जना, नेपाल भ्रमणमा आएका विदेशमा बस्ने नेपाली नागरिक १२७ जना तथा लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जका ३ जना पनि बेपत्ताको सूचीमा रहेका छन्।
झण्डै २० हजार सुरक्षाकर्मी खोजीमा
विपत्तिपछि प्रभावित क्षेत्रमा व्यापक खोज तथा उद्धार अभियान सञ्चालन गरिएको छ। प्राधिकरणका अनुसार हालसम्म १९ हजार ८९५ जना सुरक्षाकर्मी खोज तथा उद्धार कार्यमा परिचालन भएका छन्।
उद्धार अभियानबाट हालसम्म ८ हजार १८६ जनालाई सुरक्षित स्थानमा पुर्याइएको छ। जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङमा फसेकाहरूको उद्धारलाई विशेष प्राथमिकता दिइएको छ। शुक्रबार १९१ जना र शनिबार थप ८८ जनाको सुरुङबाट उद्धार गरिएको जनाइएको छ।
यसैबीच, दुर्गम तथा सडक सम्पर्कविहीन क्षेत्रमा हवाई उद्धारलाई समेत तीव्र बनाइएको छ। हालसम्म २२७ जना विदेशी नागरिकलाई हेलिकोप्टरमार्फत उद्धार गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ।
भोटेकोशीको बाढीले केवल भौतिक संरचना मात्र नभई हजारौं परिवारलाई पीडा र अनिश्चिततामा धकेलेको छ। शवको खोजी, बेपत्ताको पहिचान, उद्धार तथा प्रभावित परिवारको राहत व्यवस्थापन अहिले राज्यसामु ठूलो चुनौतीका रूपमा देखिएको छ।
खोज तथा उद्धार अभियान जारी रहेकाले मृतक र सम्पर्कविहीनको संख्या थपघट हुन सक्ने प्राधिकरणले जनाएको छ। राष्ट्रिय समाचार समितिबाट प्राप्त विवरणअनुसार प्रभावित क्षेत्रमा सुरक्षा निकाय, स्थानीय प्रशासन तथा विभिन्न उद्धार टोली निरन्तर परिचालन भइरहेका छन्।
